Blog · BouwBoek 7 BW × WERB2B-contracten

Boek 7 en de grenzen voor aanneming en bouwcontracten.

Een vooruitblik en richtlijnen bij uw contractswijzigingen.

Status per 29 september 2026: wet van 22 juli 2026, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad op 23 september 2026. Boek 7 treedt in werking op 1 september 2027.

De wet van 22 juli 2026 voegt het nieuwe Boek 7 in het Burgerlijk Wetboek in. Ze verscheen op 23 september 2026 in het Belgisch Staatsblad en treedt in werking op 1 september 2027. Aanneming, lastgeving en bewaargeving gaan daarin op in één regime voor dienstencontracten, met een eigen afdeling voor het onroerend bouwwerk.

Het grootste deel is aanvullend recht: u mag er contractueel van afwijken. Maar tussen ondernemingen ligt er een tweede grens overheen, de regels over onrechtmatige bedingen in het WER. Per onderwerp ziet u hieronder wat Boek 7 bepaalt, hoeveel ruimte u hebt om te onderhandelen en waar het WER die ruimte afsnijdt.

Overzicht per rubriek

Klik op een rubriek en daarna op een onderwerp voor de details.

Kwalificatie en toepassingsgebied3 onderwerpen
Aannemingscontract wordt een soort dienstencontractart. 7.4.1 – 7.4.2Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

Aanneming, lastgeving en bewaargeving gaan op in één figuur. Alles wat geen lastgeving of bewaargeving is, heet aannemingscontract; bij bouwwerken heten de partijen ook aannemer en bouwheer.

Negocieerruimte

De kwalificatie van het contract volgt uit de aard van de prestatie, niet uit de benaming die u eraan geeft in het contract.

WER-grens

Algemene norm

VI.91/3 algemene norm

Toepassing van de WER-grens

De beoordeling van het onrechtmatige karakter van bedingen heeft geen betrekking op de bepaling van het eigenlijke voorwerp van de overeenkomst, noch op de gelijkwaardigheid van enerzijds de prijs of vergoeding en anderzijds de als tegenprestatie te leveren producten, voor zover die bedingen duidelijk en begrijpelijk zijn geformuleerd.

Vermoeden van bezwarende titelart. 7.4.3Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

Is de opdrachtnemer een onderneming, dan wordt het contract behoudens tegenbewijs vermoed onder bezwarende titel te zijn gesloten.

Negocieerruimte

Het vermoeden is weerlegbaar: wie aantoont dat de opdracht kosteloos werd verricht, kan het tegenbewijs leveren.

WER-grens

Grijze lijst

VI.91/5, 7° bewijsmiddelen

Toepassing van de WER-grens

Een beding dat het tegenbewijs tegen de kwalificatie uitsluit of beperkt, is vermoed onrechtmatig (verbod van beperking van bewijsmiddelen).

Afzonderlijke afdeling voor het onroerend bouwwerkart. 7.4.55Gemengd

Wat Boek 7 bepaalt

Dienstencontract betreffende een onroerend is elk contract over bouw, omvorming of afbraak van een onroerend bouwwerk of een belangrijk deel ervan, én voor intellectuele diensten daarover (architect, studiebureau).

Negocieerruimte

Het toepassingsgebied is niet onderhandelbaar: of een contract onder de afdeling voor het onroerend bouwwerk valt, bepalen de partijen niet zelf.

WER-grens

Geen beding mogelijk

Geen — geen beding mogelijk

Toepassing van de WER-grens

De kwalificatie is een feitenkwestie, hoe je het ook omschrijft.

Prijs en meerwerk4 onderwerpen
Forfait blijft forfaitart. 7.4.8, lid 1-2Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

De opdrachtnemer voert uit voor de overeengekomen prijs. Bij forfait kan hij geen verhoging eisen, ook niet als de opdracht meer werk of uitgaven vereist.

Negocieerruimte

Het prijstype (forfait, verrekenbare prijs of regie) en de procedure voor meerwerken kunnen partijen vrij bepalen in het contract.

WER-grens

Grijze lijstAlgemene normTransparantie

VI.91/5, 1° + VI.91/2 + VI.91/3

Toepassing van de WER-grens

Een prijsherzieningsformule die de aannemer toelaat eenzijdig en zonder geldige reden de prijs te wijzigen, staat op de grijze lijst en wordt vermoed onrechtmatig te zijn, behoudens tegenbewijs. Een onleesbare formule wordt bovendien uitgelegd tegen de opsteller ervan: bij een bestek is dat doorgaans de bouwheer of zijn architect, bij algemene aannemingsvoorwaarden de aannemer.

Ongekende omstandigheden: recht op heronderhandeling, en rechterlijke tussenkomstart. 7.4.8, lid 3-6Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

Uitzondering op het forfait bij vijf cumulatieve voorwaarden: omstandigheden die bij contractsluiting al bestonden en de uitvoering buitensporig bezwarend maken, dermate dat ze redelijkerwijze niet kan worden geëist; redelijkerwijze niet kenbaar; niet toerekenbaar; risico niet overgenomen; en niet uitgesloten door wet of contract. Bij mislukte heronderhandeling kan de rechter aanpassen of beëindigen.

Negocieerruimte

De regeling geldt enkel bij een forfaitaire prijs, en bij een relatief forfait alleen voor het forfaitaire deel. Ze kan samen met imprevisie (art. 5.74) worden ingeroepen. Voorwaarde 5 laat uitdrukkelijk toe de regeling contractueel uit te sluiten, en voorwaarde 4 laat toe het risico bij de aannemer te leggen.

WER-grens

Grijze lijst

VI.91/5, 3° economisch risico

Toepassing van de WER-grens

Opgelet

Boek 7 maakt het mogelijk de gevolgen van ongekende omstandigheden contractueel te regelen. Het WER begrenst die mogelijkheid: het risico van bijvoorbeeld een onbekende bodemgesteldheid zonder tegenprestatie bij de aannemer leggen, kan onder de grijze lijst vallen en wordt dan vermoed onrechtmatig te zijn. De voorbereidende werken zien de risico-overname (voorwaarde 4) wel als gewone contractvrijheid; het vermoeden is weerlegbaar, zeker wanneer het risico in de prijs is verrekend. Wordt het vermoeden niet weerlegd, dan is het beding nietig en herleeft artikel 7.4.8 volledig.

Betaling bij levering; prijs omvat de kostenart. 7.4.7, § 1Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

De prijs is betaalbaar op het tijdstip en de plaats van de levering. De prijs wordt vermoed de uitvoeringskosten te omvatten.

Negocieerruimte

Partijen kunnen de betalingsmodaliteiten, betalingsschijven en vorderingsstaten vrij regelen in het contract.

WER-grens

Grijze lijst

VI.91/5, 4° + VI.91/5, 8°

Toepassing van de WER-grens

Opgelet

Een beding dat de bouwheer belet betaling op te schorten bij wanprestatie van de aannemer, beperkt op ongepaste wijze zijn wettelijke rechten. Verwijlinteresten die kennelijk niet in verhouding staan, vallen onder het excessief schadebeding.

Sancties voor de aannemer bij wanprestatie van de bouwheer (geldt ook andersom als sancties die de bouwheer kan inroepen tegen de aannemer)art. 7.4.11 - 7.4.29, lid 1Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

Komt de opdrachtgever zijn verbintenissen op een toerekenbare wijze niet na, dan beschikt de opdrachtnemer over de sancties opgesomd in artikel 5.83 BW, waaronder de exceptie van niet-uitvoering, de prijsvermindering en de ontbinding. De aannemer kan sancties cumuleren indien mogelijk (niet onverenigbaar).

Negocieerruimte

De sancties zelf liggen vast, maar de manier waarop ze worden uitgeoefend (ingebrekestelling, termijnen en kennisgeving) blijft onderhandelbaar.

WER-grens

Zwarte lijstGrijze lijst

VI.91/4, 3° + VI.91/5, 4°

Toepassing van de WER-grens

Voor de bouw is dit het recht van de aannemer om de werken stil te leggen bij niet-betaling. Een beding dat hem dat ontzegt, beperkt op ongepaste wijze zijn wettelijke rechten bij wanprestatie. Een absolute uitsluiting van elk recht op verhaal staat zelfs op de zwarte lijst (VI.91/4, 3°).

Oplevering en aanvaarding6 onderwerpen
Aanvaarding is de standaard, in één keerart. 7.4.9, § 1Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

De opdrachtgever aanvaardt op de plaats en het tijdstip van de levering. De aanvaarding kan uitdrukkelijk of stilzwijgend zijn, maar moet vaststaand zijn. De opdrachtnemer kan een uitdrukkelijke aanvaarding eisen.

Negocieerruimte

Partijen kunnen de vormvereisten en de procedure van de aanvaarding volledig zelf bedingen.

WER-grens

Zwarte lijstGrijze lijst

VI.91/4, 2° + VI.91/5, 4° + 7°

Toepassing van de WER-grens

Een beding dat de aannemer alleen laat uitmaken of de opdracht conform is, kan strijdig zijn met de zwarte lijst, met name het verbod om een beding eenzijdig te interpreteren (VI.91/4, 2°). De bouwheer mag evenmin de middelen worden ontzegd om schadevergoeding te eisen of in gebreke te stellen binnen de termijnen van Boek 7.

Aanvaarding zonder voorbehoud dekt de zichtbare gebrekenart. 7.4.9, § 1, lid 4Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

Aanvaarding zonder voorbehoud bevestigt dat tijdig is geleverd en dat er geen gebrek is dat een voorzichtige en redelijke opdrachtgever bij aandachtig onderzoek had kunnen ontdekken.

Negocieerruimte

Partijen kunnen de draagwijdte van de aanvaarding zonder voorbehoud contractueel regelen.

WER-grens

Grijze lijst

VI.91/5, 4° + 7°

Toepassing van de WER-grens

Een beding dat de dekking uitbreidt tot gebreken die bij aandachtig onderzoek niet zichtbaar waren, wordt vermoed onrechtmatig te zijn.

Dubbele oplevering moet bedongen wordenart. 7.4.56Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

Alleen wanneer het contract het bepaalt, kan je werken met een voorlopige en definitieve oplevering. Zwijgt het contract, dan is er geen dubbele oplevering. Bedingt het contract een dubbele oplevering, dan vindt de inontvangstname plaats bij de voorlopige oplevering en de aanvaarding pas bij de definitieve oplevering; de termijnen die aan de aanvaarding gekoppeld zijn, starten dan later.

Negocieerruimte

Partijen kunnen de oplevering zelf regelen. Wie wil dat de voorlopige oplevering als aanvaarding geldt, zoals in de praktijk gebruikelijk is, moet dat uitdrukkelijk bedingen.

WER-grens

Algemene normToepassing in de tijd

VI.91/1 (toepassing in de tijd) + VI.91/3

Toepassing van de WER-grens

Wie de oplevering regelt in een lopende overeenkomst, wijzigt die overeenkomst en trekt haar daarmee integraal onder het B2B-regime, ook voor bedingen die dateren van vóór 1 december 2020. De regeling mag bovendien de kernverplichtingen van partijen niet uithollen, noch de rechtsmiddelen van Boek 7 beperken. De facto moet alles dan opnieuw bekeken worden.

Vermoeden ten voordele van de architectart. 7.4.56, lid 2Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

Heeft de bouwheer ontwerp en controle aan een architect of derde toevertrouwd, dan wordt de aanvaarding van het bouwwerk behoudens tegenbewijs vermoed ook de aanvaarding van de uitvoering van de opdracht van de architect te zijn.

Negocieerruimte

Het vermoeden is weerlegbaar, en de architectenovereenkomst kan een eigen moment van aanvaarding bedingen.

WER-grens

Grijze lijst

VI.91/5, 7° bewijsmiddelen

Toepassing van de WER-grens

Opgelet

Een beding dat het vermoeden onweerlegbaar maakt (om de architect te beschermen), ontneemt de bouwheer zijn tegenbewijs en is vermoed onrechtmatig.

Aanvaarding draagt de eigendom overart. 7.4.24Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

Strekt de opdracht tot vervaardiging of bouw van een goed, dan leidt de aanvaarding tot eigendomsoverdracht ervan. Eigendom van de geleverde materialen gaat afzonderlijk over door incorporatie.

Negocieerruimte

Partijen kunnen een eigendomsvoorbehoud bedingen en de gevolgen van de incorporatie van materialen contractueel regelen.

WER-grens

Algemene norm

VI.91/3 algemene norm

Toepassing van de WER-grens

Bedingen moeten duidelijk en begrijpelijk zijn geformuleerd en mogen geen kennelijk onevenwicht creëren. Een eigendomsvoorbehoud dat bijvoorbeeld eenzijdig doorwerkt na betaling kan onrechtmatig zijn indien zij een kennelijk onevenwicht tussen de partijen creëert.

Risico gaat over bij leveringart. 7.4.25, § 1Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

Het risico gaat over op de opdrachtgever op het ogenblik van de levering van de opdracht.

Negocieerruimte

De risico-overgang staat los van de eigendomsoverdracht. Partijen kunnen het tijdstip ervan contractueel vervroegen of uitstellen.

WER-grens

Grijze lijst

VI.91/5, 3° economisch risico

Toepassing van de WER-grens

Opgelet

Het risico vervroegen naar een moment waarop de bouwheer nog geen controle heeft, legt het economische risico zonder tegenprestatie bij de partij die het normaal niet draagt. Dergelijk beding staat op de grijze lijst en wordt vermoed onrechtmatig te zijn.

Conformiteit en termijnen5 onderwerpen
Eén conformiteitsbegripart. 7.4.15Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

Conform is wat beantwoordt aan het contract én aan wat de opdrachtgever redelijkerwijze kan verwachten. De opdrachtnemer staat in voor elk gebrek dat minstens in de kiem bestond bij levering, voor zover toerekenbaar.

Negocieerruimte

Boek 7 neemt afscheid van het klassieke onderscheid: zichtbare en verborgen gebreken vallen onder één conformiteitsbegrip, met één kennisgevings- en verjaringsregeling (art. 7.4.18 en 7.4.19). Het onderscheid speelt enkel nog bij de aanvaarding, die de zichtbare gebreken dekt (art. 7.4.9). De beschrijving van de prestatie in het contract wordt daardoor bepalend.

WER-grens

Transparantie

VI.91/2 transparantie

Toepassing van de WER-grens

Opgelet

Hoe vager het bestek, hoe ruimer de redelijke verwachting van de opdrachtgever wordt geïnterpreteerd, en hoe groter de kans dat het kernbeding zijn immuniteit verliest en dus mee aan de kennelijke redelijkheidstoets wordt onderworpen.

Bewijslast bij de opdrachtgeverart. 7.4.16Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

De opdrachtgever bewijst dat het gebrek minstens in de kiem bestond bij levering. Toerekenbaarheid van de aannemer wordt beoordeeld volgens art. 5.225 BW: de fout beoordeeld volgens het criterium van een voorzichtig en redelijk persoon in dezelfde omstandigheden geplaatst.

Negocieerruimte

Partijen kunnen contractuele afspraken maken over het bewijs.

WER-grens

Grijze lijst

VI.91/5, 7° bewijsmiddelen

Toepassing van de WER-grens

Directe treffer

Elk beding dat de bewijsmiddelen van de bouwheer inperkt — enkel tegensprekelijke expertise, enkel schriftelijke vaststelling — is vermoed onrechtmatig.

Conformiteitstermijn: tien jaarart. 7.4.17Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

De opdrachtnemer staat alleen in voor gebreken die aan het licht komen binnen tien jaar vanaf de aanvaarding van de afgewerkte opdracht.

Negocieerruimte

Partijen kunnen de termijn inkorten voor gewone gebreken, maar niet voor gebreken die de stabiliteit bedreigen.

WER-grens

Grijze lijst

VI.91/5, 4° + 6°

Toepassing van de WER-grens

Een sterke inkorting sluit op ongepaste wijze de wettelijke rechten uit bij wanprestatie en wordt als verkapte exoneratie beoordeeld.

Kennisgeving binnen een redelijke termijn, op straffe van vervalart. 7.4.18Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

De opdrachtgever meldt binnen een redelijke termijn na ontdekking, op straffe van verval. De opdrachtnemer kan dat verval niet inroepen als hij het gebrek kende en verzweeg.

Negocieerruimte

Partijen kunnen in het contract concrete klachttermijnen bedingen.

WER-grens

Grijze lijst

VI.91/5, 6° verkapte exoneratie

Toepassing van de WER-grens

Een klachttermijn van enkele dagen holt de aansprakelijkheid uit en benadert de bevrijding van aansprakelijkheid voor essentiële verbintenissen.

Vordering verjaart na twee jaar, met een absolute grensart. 7.4.19Gemengd

Wat Boek 7 bepaalt

Verjaring twee jaar na kennisgeving en ten vroegste twee jaar na levering, geschorst tijdens ernstige onderhandelingen of deskundigenonderzoek. In elk geval vervalt het recht tien jaar en drie maanden na de aanvaarding.

Negocieerruimte

Nieuw is de absolute buitengrens: het recht vervalt in elk geval tien jaar en drie maanden na de aanvaarding.

WER-grens

Grijze lijst

VI.91/5, 4°

Toepassing van de WER-grens

Contractuele inkorting van de verjaring raakt het wettelijke recht bij wanprestatie; de schorsingsgronden wegbedingen versterkt het onevenwicht.

Stabiliteitsbedreigende gebreken5 onderwerpen
Tienjarige aansprakelijkheid, foutgebaseerdart. 7.4.57, § 1Dwingend of nietig

Wat Boek 7 bepaalt

Aansprakelijk voor elk conformiteitsgebrek dat binnen tien jaar na aanvaarding aan het licht komt en de stabiliteit aantast of dreigt aan te tasten, zelfs door ongeschiktheid van de grond, voor zover te wijten aan een toerekenbare niet-nakoming.

Negocieerruimte

Het gaat niet om een absolute garantieverbintenis, want er is een toerekenbare tekortkoming vereist. Contractueel afwijken is echter niet mogelijk.

WER-grens

Geen beding mogelijk

Geen — geen afwijkend beding mogelijk

Toepassing van de WER-grens

Het WER voegt niets toe. Boek 7 sanctioneert zelf met absolute nietigheid.

Vervaltermijn van tien jaar en drie maandenart. 7.4.57, § 2Dwingend of nietig

Wat Boek 7 bepaalt

Het recht vervalt tien jaar en drie maanden vanaf de aanvaarding. De kennisgevingstermijn van art. 7.4.18 geldt hier niet.

Negocieerruimte

Er is geen ruimte om af te wijken. Nieuw zijn de drie extra maanden bovenop de klassieke tien jaar.

WER-grens

Geen beding mogelijk

Geen — geen afwijkend beding mogelijk

Toepassing van de WER-grens

Een contractuele klachttermijn kan hier niet worden ingevoerd; de wet sluit art. 7.4.18 uitdrukkelijk uit.

Absolute nietigheid van elke beperkingart. 7.4.57, § 3Dwingend of nietig

Wat Boek 7 bepaalt

Ieder beding dat de aansprakelijkheid voor deze gebreken uitsluit of beperkt, is absoluut nietig.

Negocieerruimte

Er is geen enkele ruimte om de aansprakelijkheid te beperken, ook niet voor fouten van hulppersonen: een exoneratie voor onderaannemers is evenzeer nietig. Bedingen die de aansprakelijkheid verzwaren of uitbreiden, blijven wel geldig.

WER-grens

Geen beding mogelijk

Geen — geen afwijkend beding mogelijk

Toepassing van de WER-grens

Let op het verschil in regime: absolute nietigheid kan door elke belanghebbende en ambtshalve worden ingeroepen, de relatieve nietigheid van VI.91/6 enkel door de beschermde partij.

Andere gebreken blijven onder het gewone regimeart. 7.4.57, § 4Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

Conformiteitsgebreken die de stabiliteit niet bedreigen, blijven onderworpen aan de artikelen 7.4.15 tot 7.4.19.

Negocieerruimte

Voor lichte verborgen gebreken hebben partijen de volledige contractuele speelruimte.

WER-grens

Grijze lijst

VI.91/5

Toepassing van de WER-grens

Wat niet stabiliteitsbedreigend is, is onderhandelbaar, maar elk beding moet getoetst worden aan de grijze lijst.

Wet Breyne aangesloten op Boek 7art. art. 41-42 van de wetDwingend of nietig

Wat Boek 7 bepaalt

Artikel 5 van de Wet Breyne verwijst voortaan naar de artikelen 7.4.24 en 7.4.25 in plaats van naar de artikelen 1788 en 1789 oud BW. Artikel 6 wordt vervangen: de aansprakelijkheid van de verkoper voor stabiliteitsbedreigende conformiteitsgebreken in de zin van artikel 7.4.57 geldt mede ten aanzien van de achtereenvolgende eigenaars, maar de rechtsvordering kan enkel tegen de oorspronkelijke verkoper worden ingesteld.

Negocieerruimte

Er is geen onderhandelingsruimte: de Wet Breyne is dwingend ten voordele van de koper of de bouwheer.

WER-grens

Geen beding mogelijk

Geen — geen afwijkend beding mogelijk

Toepassing van de WER-grens

Belangrijk

de nieuwe standaardregel van één oplevering (art. 7.4.56) geldt niet voor woningbouwcontracten onder de Wet Breyne. Daar blijft de dubbele oplevering van artikel 9 van die wet dwingend opgelegd.

Onderaanneming en hulppersonen6 onderwerpen
Vrijheid om hulppersonen in te schakelenart. 7.4.30Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

De opdrachtnemer mag een hulppersoon inschakelen, tenzij de aard of strekking van de opdracht zich daartegen verzet.

Negocieerruimte

Partijen kunnen goedkeuringsclausules voor onderaannemers en een verbod op verdere uitbesteding vrij onderhandelen.

WER-grens

Grijze lijst

VI.91/5, 1° geldige reden

Toepassing van de WER-grens

Een beding dat de bouwheer toelaat elke onderaannemer zonder geldige reden en zonder termijn te weigeren, wijzigt eenzijdig de voorwaarden van de uitvoering. Zie ook de afzonderlijke rij hieronder over het verbod op financiële onderaanneming.

Verbod op financiële onderaanneming (buiten Boek 7)art. Wet 15/05/2024, art. 145-148Dwingend of nietig

Wat Boek 7 bepaalt

De wet van 15 mei 2024 verbiedt in de bouw dat een onderaannemer het geheel van de uitvoering van zijn opdracht verder uitbesteedt, of dat hij zich beperkt tot de loutere coördinatie zonder zelf iets uit te voeren. Het verbod geldt vanaf het eerste onderaannemingsniveau; de hoofdaannemer die rechtstreeks met de opdrachtgever contracteert, valt erbuiten.

Negocieerruimte

Er is geen onderhandelingsruimte. Het contract moet wel afbakenen welk deel de onderaannemer zelf uitvoert en welk deel hij mag doorgeven; die afbakening draagt het dossier bij een controle.

WER-grens

Geen beding mogelijk

Geen — geen afwijkend beding mogelijk

Toepassing van de WER-grens

Van openbare orde, met sanctieniveau 4 van het Sociaal Strafwetboek. Een beding dat volledige uitbesteding toestaat, is nietig. Het WER voegt hier niets toe.

Rechtstreekse vordering veralgemeend naar alle dienstencontractenart. 7.4.31, § 1Dwingend of nietig

Wat Boek 7 bepaalt

Betaalt de opdrachtnemer zijn hulppersoon niet, dan heeft die een rechtstreekse vordering tegen de opdrachtgever ten belope van de prestaties verricht ten behoeve van de opdrachtgever.

Negocieerruimte

Er is geen onderhandelingsruimte. Het toepassingsgebied is fors verruimd ten opzichte van art. 1798 oud BW.

WER-grens

Geen beding mogelijk

Geen — geen afwijkend beding mogelijk

Toepassing van de WER-grens

Niet onderhandelbaar.

Uitoefening op kennisgeving; ketenart. 7.4.31, § 1, lid 2-3Dwingend of nietig

Wat Boek 7 bepaalt

Uitoefening op kennisgeving; onwerkzaam als zij de opdrachtgever bereikt na beslag of samenloop. Bij een keten kan elke hulppersoon de vordering uitoefenen tegen de opdrachtgever van zijn eigen contractpartij.

Negocieerruimte

Er is geen onderhandelingsruimte. De rechtstreekse vordering behoudt haar onvolmaakte karakter.

WER-grens

Geen beding mogelijk

Geen — geen afwijkend beding mogelijk

Toepassing van de WER-grens

Niet onderhandelbaar.

Consignatie verplicht op verzoekart. 7.4.31, § 3Dwingend of nietig

Wat Boek 7 bepaalt

Bij betwisting tussen opdrachtnemer en hulppersoon, kan de opdrachtgever consigneren, en hij is daartoe verplicht als de opdrachtnemer of de hulppersoon dat schriftelijk vraagt.

Negocieerruimte

Er is geen onderhandelingsruimte. De verplichting is nieuw tegenover de facultatieve regeling van art. 1798 oud BW.

WER-grens

Geen beding mogelijk

Geen — geen afwijkend beding mogelijk

Toepassing van de WER-grens

Niet onderhandelbaar.

Elke beperking voor niet-geschreven gehoudenart. 7.4.31, § 4Dwingend of nietig

Wat Boek 7 bepaalt

Elke beperking of uitsluiting van de rechtstreekse vordering wordt voor niet-geschreven gehouden.

Negocieerruimte

Er is geen onderhandelingsruimte. De bepaling bevestigt wettelijk wat de rechtspraak al aannam.

WER-grens

Geen beding mogelijk

Geen — geen afwijkend beding mogelijk

Toepassing van de WER-grens

Zelfde sanctietechniek als art. VI.91/6, maar autonoom geregeld in Boek 7.

Samenwerking, coördinatie en veiligheid6 onderwerpen
Wederzijdse samenwerkingsverbintenisart. 7.4.5Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

Beide partijen zijn tot wederzijdse samenwerking verplicht. De bouwheer levert instructies, inlichtingen, vergunningen en machtigingen; de aannemer verschaft informatie en laat controle toe, met behoud van zijn onafhankelijkheid. Zijn de instructies onaangepast of manifest onredelijk, dan kan hij de uitvoering weigeren of, indien hij toch instemt, voorafgaandelijk voorbehoud maken (derde lid). In bepaalde gevallen moet hij weigeren, bijvoorbeeld wanneer de instructie tot een manifest gevaarlijke situatie leidt.

Negocieerruimte

De bepaling codificeert een verbintenis die al impliciet bestond. Ze weegt vooral op de bewijspositie van partijen bij vertraging.

WER-grens

Zwarte lijstGrijze lijst

VI.91/4, 3° + VI.91/5, 4°

Toepassing van de WER-grens

Een beding dat de aannemer verbiedt zich te beroepen op laattijdige instructies of ontbrekende vergunningen, of dat hem zijn wettelijke weigeringsrecht ontneemt, doet hem afzien van elk verhaal — zwarte lijst — of beperkt minstens op ongepaste wijze zijn wettelijke rechten.

Coördinatieplicht rust op de bouwheerart. 7.4.6, 3° en 7.4.10Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

Treden meerdere opdrachtnemers op die elk afzonderlijk met de opdrachtgever contracteerden, dan verzorgt de opdrachtgever hun coördinatie.

Negocieerruimte

Dit is vooral belangrijk bij nevenaanneming: de coördinatielast ligt wettelijk bij de bouwheer, tenzij het contract anders bepaalt.

WER-grens

Grijze lijst

VI.91/5, 3° economisch risico

Toepassing van de WER-grens

Doorschuiven van de coördinatie naar één aannemer zonder vergoeding of bevoegdheid legt het economische risico bij de partij die het normaal niet draagt. Voorzie hiervoor een aparte vergoeding.

Onderlinge samenwerkingsplicht tussen nevenaannemersart. 7.4.28Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

Elk van de opdrachtnemers is verplicht samen te werken met de andere opdrachtnemers.

Negocieerruimte

De bepaling vormt een grondslag voor aanspraken tussen nevenaannemers onderling.

WER-grens

Zwarte lijst

VI.91/4, 3° verhaal

Toepassing van de WER-grens

Een beding dat aanspraken tussen nevenaannemers volledig uitsluit, doet afzien van elk middel van verhaal en is absoluut verboden.

Veiligheidsmaatregelen binnen de grenzen van de opdrachtart. 7.4.12, § 2Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

De opdrachtnemer neemt binnen de grenzen van zijn opdracht de veiligheidsmaatregelen die de wet, de goede trouw en de gebruiken vereisen.

Negocieerruimte

Partijen kunnen de verhouding tot de Welzijnswet contractueel afbakenen.

WER-grens

Grijze lijstGemeen recht

VI.91/5, 6° + art. 5.89, § 2 BW

Toepassing van de WER-grens

Twee grenzen. Exoneratie voor zware fout staat op de grijze lijst; exoneratie voor opzet en voor aantasting van leven of fysieke integriteit is hoe dan ook verboden door het gemeen recht.

Belangenconflicten vermijdenart. 7.4.12, § 3Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

De opdrachtnemer vermijdt belangenconflicten wanneer wet, gebruik, contract of goede trouw dit vereisen.

Negocieerruimte

De bepaling is vooral relevant voor studiebureaus en ontwerpers met banden met leveranciers.

WER-grens

Algemene norm

VI.91/3 algemene norm

Toepassing van de WER-grens

Een beding dat het belangenconflict vooraf laat aanvaarden zonder informatie, schept een kennelijk onevenwicht.

Informatieplicht tijdens uitvoering en bij leveringart. 7.4.27Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

De opdrachtnemer informeert over moeilijkheden bij de uitvoering en, bij levering, over de wijze waarop hij heeft uitgevoerd.

Negocieerruimte

De informatieplicht is een aanknopingspunt voor de waarschuwingsplicht en voor het as-builtdossier.

WER-grens

Grijze lijst

VI.91/5, 6° essentiële verbintenis

Toepassing van de WER-grens

Aansprakelijkheid uitsluiten voor het niet-waarschuwen raakt een essentiële verbintenis en is vermoed onrechtmatig.

Beëindiging3 onderwerpen
Opzegging door de bouwheer blijft mogelijk, mits vergoedingart. 7.4.32Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

De opdrachtgever kan het contract van bepaalde duur te allen tijde opzeggen. Bij bezwarende titel vergoedt hij uitgaven, verliezen, geleverde prestaties en, behoudens andersluidend gebruik, de gederfde winst.

Negocieerruimte

De bepaling volgt art. 1794 oud BW op. Partijen kunnen de vergoedingsposten forfaitair vastleggen.

WER-grens

Grijze lijst

VI.91/5, 8° excessief schadebeding

Toepassing van de WER-grens

De matigingsval

Een forfaitaire opzegvergoeding die kennelijk niet evenredig is, wordt volgens de dominante strekking niet gematigd zoals onder art. 5.88 BW, maar valt volledig weg. U keert dan terug naar bewezen schade.

Aannemer kan niet opzeggenart. 7.4.33, § 1Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

De opdrachtnemer kan een contract van bepaalde duur onder bezwarende titel niet opzeggen.

Negocieerruimte

Wil de aannemer kunnen uitstappen, dan moet die mogelijkheid uitdrukkelijk in het contract worden bedongen.

WER-grens

Grijze lijst

VI.91/5, 5° + 2°

Toepassing van de WER-grens

Bij raamovereenkomsten: partijen verbinden zonder redelijke opzegtermijn, en stilzwijgende verlenging zonder redelijke opzegtermijn, staan beide op de grijze lijst.

Geen nietigheid wegens dwaling over conformiteitart. 7.4.29, lid 2Aanvullend recht

Wat Boek 7 bepaalt

De opdrachtgever kan zich niet beroepen op nietigheid wegens dwaling die voortvloeit uit een conformiteitsgebrek of uit een aanspraak van een derde.

Negocieerruimte

De bepaling kanaliseert het geschil naar de remedies van art. 5.83 BW.

WER-grens

Zwarte lijst

VI.91/4, 3° verhaal

Toepassing van de WER-grens

Het geschil wordt gekanaliseerd, niet afgesneden. Een beding dat ook de remedies van art. 5.83 BW wegneemt, doet afzien van elk middel van verhaal.

Overgangsrecht1 onderwerp
Inwerkingtreding en toepassing in de tijdart. 49–50Gemengd

Wat Boek 7 bepaalt

De wet van 22 juli 2026 is bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 23 september 2026 en treedt in werking op 1 september 2027; enkele artikelen traden in werking op de tiende dag na de bekendmaking. Boek 7 geldt voor contracten gesloten vanaf 1 september 2027.

Negocieerruimte

Niet van toepassing. Boek 7 is niet automatisch van toepassing op bestaande contracten; het geldt voor contracten die vanaf 1 september 2027 worden gesloten. U hebt dus tot dan om uw contractmodellen te herwerken.

WER-grens

Toepassing in de tijd

VI.91/1 e.v. — gesloten, hernieuwd of gewijzigd

Toepassing van de WER-grens

Let op

Boek 7 geldt enkel voor nieuwe contracten vanaf 1 september 2027; het B2B-regime geldt voor elk contract dat na 1 december 2020 wordt gesloten, hernieuwd of gewijzigd. Bestaande contracten kunnen worden aangepast aan de bepalingen van Boek 7 indien partijen dit wensen, maar daarmee wordt het WER automatisch van toepassing op het gehele contract en dient dus het gehele contract te worden afgestemd op de bepalingen van het WER.

Legende

Links in elk onderwerp leest u Boek 7, rechts de WER-grens.

Karakter onder Boek 7
  • Aanvullend rechtPartijen kunnen afwijken; hier is het WER de buitengrens.
  • Dwingend of nietigGeen beding mogelijk onder Boek 7 zelf; het WER voegt niets toe.
  • GemengdPer paragraaf na te kijken.
WER-grens (B2B)
  • Zwarte lijstArt. VI.91/4 WER: altijd nietig, geen tegenbewijs.
  • Grijze lijstArt. VI.91/5 WER: vermoed onrechtmatig; de bewijslast ligt bij wie het beding wil behouden.
  • Andere WER-toetsAlgemene norm (VI.91/3), transparantie (VI.91/2) of toepassing in de tijd (VI.91/1).
  • Geen beding mogelijkDe wet laat geen afwijking toe.

Staat uw bouwcontract klaar voor Boek 7?

Laat uw aannemings-, onderaannemings- of architectenovereenkomst toetsen aan Boek 7 én aan de zwarte en grijze lijst, onder validatie van een ervaren jurist.

Bestel een JPC-attest

Bronnen en opmerkingen

  • Boek 7: wet van 22 juli 2026 tot invoeging van boek 7 “Bijzondere contracten” in het Burgerlijk Wetboek, Belgisch Staatsblad 23 september 2026; inwerkingtreding op 1 september 2027. Parlementaire voorbereiding: Kamer, DOC 56 0743/009, aangenomen tekst tweede lezing, 10 juli 2026; plenaire stemming 16 juli 2026 (DOC 56 0743/012).
  • WER: art. VI.91/1 tot VI.91/7 WER, Wet 4 april 2019, in werking sinds 1 december 2020.
  • De artikelnummers van Boek 7 zijn bij de tweede lezing verschoven. Wat in vakpublicaties nog circuleert als art. 7.4.47 tot 7.4.49, is in de aangenomen tekst art. 7.4.55 tot 7.4.57 geworden; de nummers 7.4.47 tot 7.4.54 zijn hergebruikt voor de aansprakelijkheid van de hotelhouder.
  • De sanctie verschilt: art. VI.91/6 WER voorziet in relatieve nietigheid van enkel het beding; art. 7.4.57, § 3 BW in absolute nietigheid.

Vóór u tekent.Én vóór u laat tekenen.

Laat uw contract analyseren voordat u een handtekening zet — of vraagt.